Đối với mít Indo ruột đỏ xơ vàng, cắt đọt, tỉa cành là biện pháp kỹ thuật giúp kiểm soát sinh trưởng, định hình bộ tán và xây dựng bộ cành khỏe cho cây mít ngay từ giai đoạn đầu. Khi cây phát triển quá cao hoặc chỉ tập trung vươn một ngọn chính, việc chăm sóc về sau sẽ khó khăn, đồng thời bộ tán dễ mất cân đối. Cắt đọt ở độ cao phù hợp giúp hạn chế ngọn chính vươn quá mạnh, tạo điều kiện cho mắt ngủ và các nhánh bên phát triển, từ đó hình thành tán rộng, cân đối và thông thoáng hơn. Việc tỉa bỏ những cành yếu, cành mọc sai vị trí, cành quá dài hoặc phát triển không phù hợp cũng giúp cây tập trung dinh dưỡng phát triển những cành khỏe, có vị trí thuận lợi để trở thành cành mang trái sau này.
Bà con cùng Phân Bón Ba Miền tham khảo một số mẹo tỉa cành tạo tán cho cây mít dưới 1 năm tuổi để cây phát triển khỏe và hạn chế suy cây về sau.
KHI NÀO NÊN BẮT ĐẦU CẮT ĐỌT, TỈA CÀNH?
Khi cây đạt chiều cao khoảng 1,7 – 1,8 m, có thể bắt đầu tiến hành cắt đọt, ém đọt để kiểm soát chiều cao và định hình bộ tán. Thời điểm cắt cũng cần được chú ý. Nên thực hiện vào giai đoạn thời tiết nắng ráo, khô, giúp vết cắt nhanh khô và hạn chế điều kiện thuận lợi cho nấm bệnh phát triển. Ngược lại, nên hạn chế cắt tỉa vào thời điểm nhiệt độ thấp, ẩm ướt hoặc mưa kéo dài. Vết cắt khi bị ẩm lâu có thể tạo điều kiện cho nấm bệnh xâm nhập và phát triển.
CẮT ĐỌT ĐÚNG VỊ TRÍ
Khi cắt đọt, nên thực hiện tại phần đọt non ngay phía trên đoạn cành đã già và bắt đầu lên gân gỗ. Cắt chừa khoảng 2 lóng tay tính từ mắt để tạo phần dự phòng cho vết cắt. Sau khi cắt, nếu phần ngọn bị khô, thối hoặc hoại tử thì vẫn có khoảng cách để phần hư không lan xuống mắt, giúp bảo vệ mắt và hạn chế ảnh hưởng đến khả năng phát triển nhánh bên của cây.
TỈA CÀNH
Bên cạnh cắt đọt, cần kết hợp loại bỏ những cành vô hiệu, cành nằm quá thấp hoặc không có khả năng đóng góp tốt cho bộ tán.
Cắt bỏ cành vô hiệu
Trong quá trình tạo tán, bà con nên quan sát và loại bỏ những nhánh đực không có khả năng mang trái và nhánh yếu, nhỏ, kém phát triển.
- Nhánh đực: thường nhỏ, thân nhánh tương đối đồng đều từ trong ra ngoài.
- Nhánh cái: thường có phần gốc nhánh to, sau đó nhỏ dần về phía ngọn và phát triển từ thân chính ra.
Việc loại bỏ cành vô hiệu giúp cây hạn chế tiêu hao dinh dưỡng không cần thiết, đồng thời tạo bộ khung thông thoáng và cân đối hơn.
Giữ gốc thông thoáng
Đối với cây tầm 12 tháng tuổi, bà con có thể tỉa cành từ gốc lên khoảng 1 mét để tạo khoảng trống quanh phần thân dưới. Gốc thông thoáng giúp hạn chế cành thấp tiếp xúc với đất, dễ chăm sóc và thuận tiện hơn trong quá trình bón phân, tưới nước cũng như theo dõi sâu bệnh.
XỬ LÝ GỐC GHÉP ĐÚNG CÁCH
Đối với những vị trí cần xử lý gốc ghép, có thể thực hiện bằng kéo hoặc bằng tay. Với những vị trí khó xử lý, nên ưu tiên sử dụng kéo để tạo vết cắt gọn và hạn chế gây tổn thương cơ học cho cây. Nếu dùng tay để bẻ, cần bẻ theo hướng vào phía trong thân cây, tránh bẻ hướng ra ngoài. Bẻ sai hướng có thể làm xước vỏ hoặc gây tổn thương đến thân chính, tạo thêm vị trí cho mầm bệnh xâm nhập.
TỈA ĐẾN ĐÂU, XỬ LÝ VẾT CẮT ĐẾN ĐÓ
Sau khi cắt tỉa, cần chú ý đến việc phòng ngừa nấm bệnh tại các vết thương. Không nên tỉa toàn bộ vườn trong một lần rồi mới tiến hành xử lý. Đặc biệt vào mùa mưa, các vết cắt có thể tiếp xúc với nước mưa trong thời gian dài, làm tăng nguy cơ mầm bệnh xâm nhập.
Có thể chia việc tỉa thành từng khu vực và thực hiện lần lượt
Tỉa → xử lý/phun phòng khu vực vừa tỉa → tiếp tục tỉa các khu vực khác → xử lý/phun phòng khu vực vừa tỉa
Cách làm này giúp rút ngắn thời gian vết cắt để hở và hạn chế nguy cơ nấm bệnh xâm nhập, nhất là trong điều kiện thời tiết ẩm ướt.
KẾT HỢP CHĂM SÓC GỐC, ĐỌT VÀ PHÒNG BỆNH
Bộ rễ khỏe là nền tảng giúp cây hấp thụ nước và dinh dưỡng, từ đó duy trì khả năng phát triển thân chính và bộ tán. Sau khi cắt tỉa, cây rất cần được cung cấp dinh dưỡng để duy trì bộ lá và phục hồi sinh trưởng.
Nhà vườn nên ưu tiên:
- Phân hữu cơ Úc hoặc Bỉ kết hợp cùng Humic – Organic Good 12 của Phân bón Ba Miền với hàm lượng hữu cao đặc biệt phù hợp cho mít, duy trì bón cách 1,5 – 2 tháng/ lần để cải tạo môi trường đất đồng thời kiến tạo bộ rễ khỏe mạnh, kích thích rễ tơ.
- Phân bón NPK Ba Miền 20-20-15 hoặc 30-10-10 để dưỡng lại bộ cành lá vừa cắt tỉa cũng như tập trung thúc dinh dưỡng tạo bộ khung tán hoàn chỉnh.
Bên cạnh đó, cần theo dõi thường xuyên các đối tượng như sâu, rầy, nấm, rệp sáp, sâu đục thân và sâu đục đọt để có biện pháp xử lý phù hợp khi phát hiện.
- Phần đọt cần được bổ sung Mg, Zn, amino cách 10 – 12 ngày/ lần.
- Chủ động xịt thuốc phòng trừ nấm bệnh, đặc biệt sau những lần cắt tỉa tạo nhiều vết thương trên cây.
Liều lượng phân thuốc cần được điều chỉnh theo tuổi cây, sức cây, bộ lá, điều kiện đất, thời tiết và tình trạng sâu bệnh thực tế.
LỜI KẾT
Đối với cây mít khoảng 5 – 7 tháng tuổi, không nên tỉa cành quá mạnh tay. Ở giai đoạn này, cây cần duy trì một lượng lá phù hợp để thực hiện quang hợp, tạo nguồn dinh dưỡng phục vụ quá trình phát triển thân, cành và bộ rễ. Nếu cắt bỏ quá nhiều cành lá khi cây chưa đủ sức, diện tích lá giảm mạnh có thể khiến cây mất sức, chậm lớn và kéo dài thời gian tạo bộ khung cây. Khi cây khoảng gần 1 năm tuổi, sinh trưởng ổn định và có bộ tán khỏe, có thể tiến hành tỉa mạnh tay hơn để kiểm soát cành nhánh và hoàn thiện dáng cây.
